đảng viên và sức mạnh của công tác dân vận được đo bằng những kết quả cụ thể. Có những con đường đến trường bắt đầu từ một lần gõ cửa Ở nơi địa hình còn nhiều cách trở, đời sống của một bộ phận đồng bào còn khó khăn, chuyện một học sinh có tiếp tục đến trường hay không đôi khi không chỉ phụ thuộc vào mong muốn của em. Đó có thể là việc gia đình cần thêm một người lao động. Có thể là hoàn cảnh kinh tế khiến việc học bị đặt sau những nhu cầu trước mắt. Cũng có khi chính học sinh chưa nhìn thấy ý nghĩa của việc tiếp tục học tập đối với tương lai của mình. Bởi vậy, ở Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo, giữ học sinh ở lại trường không được xem đơn thuần là việc của giáo viên chủ nhiệm. Đó là câu chuyện của nhà trường, của gia đình và của cả cộng đồng. Nhưng để sự phối hợp ấy không dừng lại ở lời kêu gọi, điều quan trọng là phải có người bắt đầu. Với Chi bộ nhà trường, việc đó bắt đầu từ cách cán bộ, đảng viên và giáo viên trực tiếp nắm từng hoàn cảnh, từng học sinh; từ việc đi đến nơi, gặp đúng người, nghe đúng điều người dân đang lo lắng và cùng tìm cách tháo gỡ. Những việc làm ấy không ồn ào. Nhưng chính từ những việc nhỏ ấy, niềm tin được hình thành.
Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo – nơi công tác xây dựng Đảng được cụ thể hóa bằng trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, giáo viên và sự phối hợp với gia đình, các lực lượng ở cơ sở trong chăm lo việc học của học sinh. Ảnh: Tư liệu nhà trường
Nêu gương không bắt đầu từ điều lớn lao Trong thực tiễn ở cơ sở, “nêu gương” đôi khi được hiểu bằng những điều rất lớn. Nhưng ở Lũng Táo, nêu gương trước hết là làm những việc cụ thể mà mình có thể làm, nhất là khi công việc ấy đòi hỏi sự kiên trì và trách nhiệm. Thầy giáo : Bùi Thế Mạnh, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Chi bộ xác định việc duy trì sĩ số, vận động học sinh đến trường không phải là trách nhiệm riêng của giáo viên chủ nhiệm mà là trách nhiệm chung của nhà trường và các lực lượng ở cơ sở. Với từng trường hợp cụ thể, cán bộ, đảng viên, giáo viên phải nắm hoàn cảnh, phối hợp với gia đình, trưởng thôn và người có uy tín để cùng tháo gỡ. Quan trọng nhất là phải kiên trì, gần học sinh và làm bằng trách nhiệm thực sự.” Điều đáng chú ý trong cách làm ấy là từ một nhiệm vụ chung, Chi bộ chuyển thành những phần việc cụ thể. Ai nắm học sinh? Ai trao đổi với gia đình? Ai phối hợp với trưởng thôn? Ai theo dõi sau vận động? Ai tiếp tục động viên khi học sinh trở lại? Khi trách nhiệm được phân công và theo dõi đến cùng, công tác dân vận không còn là một khái niệm chung chung. Nó trở thành một quy trình đồng hành với từng học sinh. Đó cũng là cách để vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng được thể hiện bằng kết quả trong đời sống. Từ một trang văn đến tiếng nói của một đứa trẻ Trong một giờ Ngữ văn, có những thay đổi không thể đo bằng điểm số ngay lập tức. Đó là khi một học sinh vốn ít nói bắt đầu giơ tay. Là khi một em trước đây thường chờ “văn mẫu” bắt đầu tự tìm ý. Là khi một bài viết còn ngắn, vụng về nhưng đã mang tiếng nói của chính người viết. Vừ Thị Mi, học sinh lớp 8A2, từng là một học sinh như vậy. Mi có ý tưởng nhưng gặp khó khăn trong việc tổ chức suy nghĩ và diễn đạt. Những trang viết ban đầu còn ngắn, rời rạc. Điều dễ xảy ra trong hoàn cảnh ấy là người lớn làm thay: cho sẵn ý, cho sẵn cách diễn đạt, thậm chí cho học sinh một bài văn để các em dựa vào. Nhưng cách làm ấy có thể tạo ra một bài viết hoàn chỉnh mà chưa chắc tạo ra một người học biết tự suy nghĩ. Giáo viên lựa chọn cách khác. Mi được hướng dẫn đọc kỹ văn bản, tự tìm chi tiết, xác định điều mình muốn nói, lập dàn ý rồi viết. Sau đó, em tiếp tục được hướng dẫn sửa bài, nhận ra chỗ chưa rõ và tự hoàn thiện. Từng bước một, Mi bắt đầu tự tin hơn. Điều đáng quý không chỉ nằm ở việc em đạt danh hiệu học sinh giỏi cấp trường. Quan trọng hơn, em đã thay đổi cách nhìn về chính khả năng của mình. Từ chỗ nghĩ rằng mình “không biết viết”, em dần nhận ra mình có thể suy nghĩ, có thể trình bày và có thể tiến bộ nếu được hướng dẫn đúng cách.
Trong giờ Ngữ văn, giáo viên hướng dẫn học sinh tự tìm ý, trình bày suy nghĩ và hoàn thiện bài viết, thay vì làm thay cho các em. Ảnh: Tư liệu Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo.
Một giờ học như thế nhìn qua chỉ là hoạt động chuyên môn. Nhưng nhìn từ góc độ xây dựng Đảng, đó còn là câu chuyện về trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên, nhà giáo trước học sinh; là việc biến chủ trương nâng cao chất lượng giáo dục thành những hành động cụ thể trong từng lớp học. Khi người thầy không làm thay Nếu Mi cần được đánh thức sự tự tin thì Vừ Thị Mỷ lại cần được khơi mở khả năng tự lập luận. Mỷ từng khá lúng túng khi thực hiện bài viết nghị luận về vấn đề trò chơi điện tử. Với một học sinh còn thiếu vốn diễn đạt, yêu cầu phải xác định vấn đề, thể hiện quan điểm, đưa ra lý lẽ và bằng chứng có thể trở thành một “bức tường” khó vượt qua. Nhưng thay vì đưa ngay một bài văn mẫu, giáo viên bắt đầu bằng những câu hỏi: Em đang bàn về vấn đề gì? Em đồng tình hay không đồng tình? Vì sao? Em có bằng chứng nào từ thực tế? Lý lẽ nào thuyết phục được người đọc? Từ những câu hỏi ấy, Mỷ từng bước hình thành cách suy nghĩ của riêng mình. Đến khi có thể tự tìm ý, tự xây dựng luận điểm và triển khai bài viết, em không còn phụ thuộc hoàn toàn vào mẫu có sẵn. Mỷ đạt danh hiệu học sinh giỏi cấp trường, sau đó tham gia hội thi học sinh giỏi lớp 9 vượt cấp cấp cụm và đạt giải Khuyến khích. Một giải thưởng nhỏ, nhưng phía sau đó là một thay đổi không nhỏ: từ một học sinh còn e dè trước bài viết nghị luận, em đã có thể tự hình thành quan điểm và bảo vệ quan điểm bằng lý lẽ. Những thay đổi trong học tập bắt đầu từ việc giáo viên kiên trì hướng dẫn học sinh tự suy nghĩ, tự trình bày và tự hoàn thiện sản phẩm của mình. Ảnh: Tư liệu Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo. Ở đây, giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức. Đó là quá trình trao cho học sinh năng lực tự đứng bằng đôi chân của mình. Và với một địa bàn còn nhiều khó khăn, đó cũng là một cách góp phần tạo nguồn nhân lực cho tương lai từ chính những đứa trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường. Một lần đến nhà, một cơ hội được trở lạiNgày 18/10/2025. Tại thôn Sính Thầu, câu chuyện về một học sinh có nguy cơ gián đoạn việc học đã đưa giáo viên từ lớp học đến một ngôi nhà.
Mua Mí Minh đứng trước nguy cơ không tiếp tục đến trường. Nhà trường không chờ đến khi em nghỉ học hẳn mới tìm cách xử lý. Cô Đặng Thị Hà giáo chủ nhiệm, cùng trưởng thôn đến gia đình Minh để tìm hiểu hoàn cảnh và vận động em tiếp tục học. Đó không phải là một cuộc gặp mang tính hình thức. Gia đình chia sẻ những khó khăn rất thực tế: “Gia đình cũng muốn cho cháu đi học lắm, nhưng nhà còn nhiều việc, kinh tế khó khăn nên có lúc chúng tôi nghĩ cho cháu nghỉ một thời gian.” Một câu nói ngắn nhưng cho thấy phía sau nguy cơ bỏ học không đơn giản là thái độ của học sinh. Đó là câu chuyện của sinh kế, của hoàn cảnh gia đình và những lựa chọn khó khăn mà người dân phải đối mặt. Vì thế, muốn vận động học sinh đi học, trước hết phải hiểu vì sao gia đình nghĩ đến chuyện cho con nghỉ. Minh cũng từng nghĩ rằng mình khó có thể tiếp tục. “Lúc trước em nghĩ mình khó có thể tiếp tục đi học. Sau khi thầy cô đến động viên, em nghĩ mình vẫn còn cơ hội nên muốn cố gắng đi học tiếp.” Một câu nói giản dị nhưng chứa đựng điều quan trọng nhất của công tác dân vận: khi con người cảm nhận được mình được quan tâm, được lắng nghe và vẫn còn cơ hội, họ có thêm động lực để thay đổi. Cô giáo Đặng Thị Hà cùng giáo viên chủ nhiệm và trưởng thôn đến gia đình Mua Mí Minh tại thôn Sính Thầu ngày 18/10/2025 để tìm hiểu hoàn cảnh và vận động em tiếp tục đến trường. Ảnh tư liệu, chụp ngày 18/10/2025.
Trưởng thôn Vừ Mí Tủa kể: “Tôi cùng thầy cô đến nhà vận động mấy lần, nói với gia đình rằng cháu còn trẻ thì phải cố học...” Chính sự phối hợp ấy tạo nên một điều mà một cá nhân khó có thể làm được. Nhà trường hiểu việc học. Gia đình hiểu hoàn cảnh của mình. Trưởng thôn hiểu địa bàn và tiếng nói của cộng đồng. Khi những lực lượng ấy cùng hướng về một mục tiêu, việc vận động không còn là “thuyết phục một gia đình”, mà trở thành sự đồng hành để tháo gỡ một khó khăn cụ thể. Khi trưởng thôn cùng bước vào câu chuyện Có một chi tiết rất đáng chú ý trong trường hợp của Minh: giáo viên không đi một mình. Sự có mặt của trưởng thôn cho thấy công tác dân vận ở cơ sở muốn hiệu quả phải dựa vào mạng lưới gần dân. Ở những địa bàn vùng cao, người dân thường có mối quan hệ gắn bó với cộng đồng dân cư và những người có uy tín tại thôn, bản. Một lời vận động từ nhà trường là cần thiết. Nhưng khi lời vận động ấy có thêm tiếng nói của trưởng thôn, của cộng đồng, khả năng tạo đồng thuận có thể được củng cố. Đây chính là điểm giao nhau giữa công tác giáo dục và công tác xây dựng Đảng ở cơ sở. Đảng không thể lãnh đạo bằng những mệnh lệnh xa rời cuộc sống. Sự lãnh đạo muốn đi vào đời sống phải thông qua những con người cụ thể, những tổ chức cụ thể và những việc làm cụ thể. Từ trường học đến thôn bản, từ giáo viên đến trưởng thôn, từ gia đình đến học sinh – mỗi mắt xích đều góp phần tạo nên một “mạng lưới trách nhiệm” để không một trường hợp khó khăn nào bị bỏ qua quá sớm.
Những con số biết nói
LŨNG TÁO – TỪ NHỮNG VIỆC LÀM CỤ THỂ
30 lớp: Quy mô của Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo trong năm học 2025–2026.
938 học sinh: Số học sinh của nhà trường tính đến tháng 5/2026.
100%: Học sinh của trường là học sinh dân tộc thiểu số.
98–99%: Tỷ lệ chuyên cần được duy trì trong năm học 2025–2026.
03 học sinh: Được nhà trường và các lực lượng phối hợp vận động, hỗ trợ duy trì việc học.
01 trường hợp: Có nguy cơ gián đoạn việc học được giáo viên, gia đình và lực lượng ở cơ sở cùng theo dõi, hỗ trợ.
02 học sinh: Sau vận động, hỗ trợ đã trở lại trường hoặc tiếp tục duy trì việc học.
Nguồn số liệu: Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo; tổng hợp từ hồ sơ quản lý học sinh, theo dõi chuyên cần và hồ sơ vận động, hỗ trợ học sinh năm học 2025–2026.
Một học sinh trở lại trường – một kết quả của cách làm
Sau những lần được thầy cô và trưởng thôn động viên, Minh tiếp tục đến trường.
Sau khi được nhà trường, gia đình và các lực lượng ở cơ sở động viên, Mua Mí Minh trở lại trường, từng bước ổn định việc học và tiếp tục hành trình học tập. Ảnh: Tư liệu Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo.
Nếu chỉ nhìn vào một con số, đây là một học sinh được duy trì việc học. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, đó là kết quả của cả một chuỗi hành động. Chi bộ định hướng. Nhà trường tổ chức. Giáo viên nắm tình hình. Gia đình đồng thuận. Trưởng thôn phối hợp. Học sinh thay đổi. Đó chính là lúc công tác xây dựng Đảng được nhìn thấy bằng kết quả trong cuộc sống. Không phải bằng những khẩu hiệu lớn, mà bằng câu hỏi rất cụ thể:
Một học sinh có được tiếp tục đến trường hay không?
Một học sinh yếu có được giúp tiến bộ hay không?
Một gia đình khó khăn có được đồng hành hay không?
Một người dân khi gặp khó khăn có biết tìm đến đâu và có nhận được sự hỗ trợ hay không?
Câu trả lời cho những câu hỏi ấy chính là thước đo gần gũi nhất của năng lực lãnh đạo ở cơ sở.
Từ một học sinh đến cách làm của Chi bộ
Nếu chỉ có một trường hợp Minh, câu chuyện có thể được xem như một nỗ lực cá nhân. Nhưng khi việc nắm hoàn cảnh học sinh, duy trì sĩ số, phối hợp với gia đình và lực lượng ở cơ sở trở thành một cách làm được Chi bộ quan tâm, câu chuyện đã có ý nghĩa rộng hơn. Đó là sự chuyển từ “giải quyết một trường hợp” sang “xây dựng một cách làm”. Trong cách làm ấy, giáo viên không chỉ dạy kiến thức mà còn phải nắm học sinh. Cán bộ, đảng viên không chỉ hoàn thành phần việc chuyên môn mà còn phải phát huy trách nhiệm nêu gương. Chi bộ không chỉ lãnh đạo bằng nghị quyết mà phải theo dõi việc nghị quyết đi vào cuộc sống như thế nào. Đó là cách xây dựng Đảng từ nhiệm vụ chính trị cụ thể. Chi bộ, Ban Giám hiệu và đội ngũ giáo viên Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo trao đổi, thống nhất các nhiệm vụ của nhà trường, trong đó chú trọng công tác duy trì sĩ số và hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh: Tư liệu nhà trường. Từ góc nhìn đó, mỗi giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ không chỉ tạo ra một giờ học tốt. Mỗi học sinh được giữ lại trường không chỉ là một trường hợp giảm nguy cơ bỏ học. Mỗi gia đình đồng thuận không chỉ là một kết quả vận động. Tất cả cùng tạo nên sức sống của tổ chức Đảng ở cơ sở. Gần dân không chỉ là đến gần, mà là hiểu và cùng giải quyết Có một khoảng cách giữa “đến với dân” và “gần dân”. Đến với dân có thể chỉ là một lần gặp. Gần dân đòi hỏi phải hiểu. Hiểu hoàn cảnh. Hiểu tâm lý. Hiểu những khó khăn phía sau một quyết định. Và quan trọng hơn, phải cùng người dân tìm cách giải quyết. Câu chuyện của Minh cho thấy điều đó. Nếu chỉ nói “phải cho con đi học”, có thể gia đình đã nghe rất nhiều lần. Nhưng khi giáo viên và trưởng thôn đến tận nhà, lắng nghe lý do, chia sẻ khó khăn và động viên, việc vận động trở thành một cuộc đối thoại. Đó chính là giá trị của dân vận trong điều kiện mới. Dân vận không chỉ là tuyên truyền để người dân thực hiện một chủ trương. Dân vận còn là quá trình giúp chủ trương trở thành điều người dân hiểu, đồng thuận và cùng thực hiện. Ở trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo, một học sinh tiếp tục đến trường chính là một biểu hiện cụ thể của sự đồng thuận ấy. Từ việc làm của đảng viên đến sức mạnh của tổ chức Một tổ chức Đảng mạnh không chỉ thể hiện ở số lượng nghị quyết được ban hành hay số cuộc họp được tổ chức. Sức mạnh ấy cuối cùng phải được phản ánh trong khả năng giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.
Ở một trường học vùng cao, vấn đề ấy có thể là chất lượng giáo dục.
Có thể là duy trì sĩ số.
Có thể là giúp học sinh yếu tiến bộ.
Có thể là vận động một gia đình tiếp tục cho con đi học.
Có thể là tạo cho một học sinh dân tộc thiểu số sự tự tin để nói lên suy nghĩ của mình.
Những việc ấy nhỏ. Nhưng không việc nào là nhỏ nếu nó liên quan trực tiếp đến tương lai của một con người. Vì vậy, khi Chi bộ nhà trường xác định duy trì sĩ số, hỗ trợ học sinh khó khăn là trách nhiệm chung, điều quan trọng không chỉ nằm ở nội dung xác định. Điều quan trọng là tinh thần ấy được chuyển thành hành động. Và hành động được duy trì bằng trách nhiệm của từng cán bộ, đảng viên, giáo viên. Giữ một học sinh ở lại để giúp em đi xa Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo – nơi những việc làm cụ thể của cán bộ, đảng viên, giáo viên và các lực lượng ở cơ sở góp phần giữ học sinh ở lại trường, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của địa phương. Ảnh: Tư liệu nhà trường. Giữ một học sinh ở lại trường không có nghĩa là câu chuyện đã kết thúc. Đó mới chỉ là điểm bắt đầu. Một học sinh tiếp tục đến lớp cần được hỗ trợ để học được. Một học sinh học được cần được tạo cơ hội để tiến bộ. Một học sinh tiến bộ cần được khuyến khích để tin vào bản thân. Câu chuyện của Mi và Mỷ cho thấy điều đó. Từ những học sinh còn rụt rè, thiếu tự tin hoặc phụ thuộc vào văn mẫu, bằng cách hướng dẫn phù hợp, các em từng bước biết tự suy nghĩ, tự diễn đạt và tự tạo ra sản phẩm học tập. Điều này có ý nghĩa đặc biệt ở một môi trường mà điều kiện tiếp cận với các nguồn học tập còn hạn chế. Người thầy không thể thay học sinh đi hết con đường.
Nhưng người thầy có thể giúp các em nhìn thấy con đường. Đó cũng là một hình thức “gieo” niềm tin. Khi niềm tin được đo bằng những điều rất cụ thể Niềm tin vào tổ chức Đảng không phải là khái niệm trừu tượng. Niềm tin được hình thành từ những gì người dân nhìn thấy. Một cán bộ có đến khi dân cần hay không? Một giáo viên có kiên trì với học sinh khó khăn hay không? Một nhà trường có thực sự quan tâm đến từng hoàn cảnh hay không? Một trưởng thôn có đồng hành cùng gia đình hay không? Một lời hứa có được biến thành việc làm hay không? Ở trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo, câu trả lời nằm trong những việc rất cụ thể. Là những lần đến nhà. Là những cuộc trao đổi. Là những giờ học. Là sự kiên trì với một học sinh. Là việc giữ tỷ lệ chuyên cần ở mức 98–99%. Là 03 học sinh được vận động, hỗ trợ duy trì việc học. Là 02 học sinh sau vận động trở lại trường hoặc tiếp tục duy trì việc học. Những con số ấy không phải để làm đẹp cho một báo cáo. Chúng có ý nghĩa bởi phía sau mỗi con số là một hoàn cảnh, một gia đình và một tương lai. Từ Lũng Táo nhìn rộng hơn về xây dựng Đảng ở cơ sở Từ câu chuyện của một trường học có thể nhìn thấy một vấn đề lớn hơn. Xây dựng Đảng ở cơ sở muốn có sức sống phải bắt đầu từ những vấn đề mà người dân thực sự quan tâm. Ở địa bàn vùng cao, đó có thể là trường học, sinh kế, đời sống, an sinh, cơ hội phát triển của con em đồng bào. Tổ chức Đảng càng gần dân bao nhiêu, càng có khả năng phát hiện sớm vấn đề bấy nhiêu. Cán bộ, đảng viên càng sâu sát bao nhiêu, việc vận động, thuyết phục và tạo đồng thuận càng có cơ sở bấy nhiêu. Và khi người dân thấy những chủ trương được cụ thể hóa thành những việc có ích cho chính gia đình mình, khoảng cách giữa “chủ trương” và “cuộc sống” sẽ được rút ngắn. Từ một lớp học, một gia đình, một thôn bản, những giá trị ấy có thể lan rộng. Đó chính là sức mạnh của xây dựng Đảng từ cơ sở.
Bài học từ những việc nhỏ Câu chuyện ở trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo cho thấy ít nhất ba điều.
Thứ nhất, xây dựng Đảng phải gắn với nhiệm vụ chính trị cụ thể: Ở trường học, nhiệm vụ ấy là nâng cao chất lượng giáo dục, duy trì sĩ số, chăm lo học sinh và xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh.
Thứ hai, công tác dân vận phải bắt đầu từ sự thấu hiểu: Không thể vận động hiệu quả nếu chưa hiểu nguyên nhân khiến người dân hoặc học sinh gặp khó khăn.
Thứ ba, trách nhiệm nêu gương phải được nhìn thấy bằng hành động: Một cán bộ, đảng viên nói đúng là cần thiết. Nhưng làm đúng, làm đến cùng và làm bằng trách nhiệm mới tạo ra sức thuyết phục lâu dài. Những bài học ấy không lớn lao. Nhưng chính vì gần với cuộc sống nên có khả năng lan tỏa.
Gieo niềm tin từ những việc rất nhỏ
Có thể rồi đây Mi sẽ không nhớ hết những bài văn đầu tiên mình đã viết. Mỷ có thể cũng không nhớ từng luận điểm trong bài nghị luận về trò chơi điện tử. Minh có thể sẽ coi việc tiếp tục đến trường là một điều bình thường. Nhưng phía sau những điều tưởng như bình thường ấy là những việc không hề nhỏ: một người thầy kiên trì với học sinh; một lần cán bộ, giáo viên đến tận nhà; một trưởng thôn cùng tham gia vận động; một gia đình thêm một lần cân nhắc để giữ con ở lại trường. Và phía sau những việc làm ấy là vai trò của tổ chức Đảng trong việc quy tụ con người, phát huy trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và kết nối sức mạnh của cộng đồng. Từ trang văn đến bản làng, con đường ấy không xa. Nó bắt đầu từ chính lớp học, từ một lời động viên, một lần đến nhà, một cuộc trò chuyện và những việc rất nhỏ được làm bằng trách nhiệm. Ở trường PTDTBT TH&THCS Lũng Táo , niềm tin không chỉ được nói ra. Niềm tin được gieo bằng hành động, được vun bằng sự gần dân và được chứng minh bằng những kết quả cụ thể trong cuộc sống. Đó cũng là cách những giá trị của công tác xây dựng Đảng đi vào đời sống: bắt đầu từ cơ sở, hướng tới con người và được nhận biết bằng những thay đổi mà người dân có thể nhìn thấy.
