Một nét văn hoá đặc thù của vùng cao nơi đây là có các phiên chợ lùi, chợ tuần là một điểm hẹn, nơi giao lưu văn hóa lớn để người dân có thể trao đổi hàng hoá hoặc đơn giản chỉ là đi chơi chợ ăn bát phở, uống chén rượu để gặp gỡ bạn bè người thân nét văn hoá ấy đã ăn sâu vào nếp sống của bao thể hệ người dân nơi đây nên trẻ em thường nghỉ học để theo mẹ đi chợ, giúp bố bán hàng hoặc đơn giản là đi chơi chợ. Cũng là bài toán khó nữa chính là khoảng thời gian sau những kỳ nghỉ lễ, Tết. Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán đây là thời điểm học sinh dễ dao động nhất. Một bộ phận các em học sinh lớp 8, lớp 9 sau khi tham gia các cuộc vui xuân được tiếp xúc với những người đã đi làm tại các khu công nghiệp, đã nảy sinh tâm lý muốn nghỉ học để đi làm thuê tại các khu công nghiệp dưới xuôi với suy nghĩ về nguồn thu nhập sớm, hoặc tệ hơn là tình trạng tảo hôn – những "đám cưới vội" sau mùa lễ hội khiến con đường đến trường của nhiều em bị đứt gãy giữa chừng.
Khi vai trò của gia đình và cộng đồng bản làng còn lỏng lẻo, "con chữ" dễ dàng bị đẩy xuống hàng thứ yếu sau những lo toan cơm áo gạo tiền hay những phong tục cũ kỹ. Những lớp học thưa thớt chỗ trống sau mỗi dịp lễ, Tết chính là minh chứng rõ nét cho sự "vênh" nhau giữa nhịp sống truyền thống và yêu cầu giáo dục hiện đại, tạo thành một rào cản vô hình nhưng kiên cố, thách thức nỗ lực gieo chữ của những người làm công tác giáo dục nơi đây.
Do vậy trong công cuộc giáo dục, việc đảm bảo duy trì sĩ số lớp học là một trong những yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dạy và học. Việc vận động học sinh đi học đúng giờ, đều đặn không chỉ giúp các em tiếp cận kiến thức tốt hơn mà còn góp phần xây dựng ý thức trách nhiệm, kỉ cương học tập. Để làm được điều đó, công tác dân vận khéo đóng vai trò then chốt trong việc tuyên truyền, vận động phụ huynh để hiểu rõ được tầm quan trọng của việc cho con em đến trường, duy trì việc học tập đều đặn và tích cực tham gia các hoạt động của nhà trường. Đặc biệt là Chi bộ và Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo các tổ chức đoàn thể, cán bộ giáo viên đã cùng nhau phối hợp chặt chẽ và thường xuyên gặp gỡ, lắng nghe ý kiến của phụ huynh để cùng nhau tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc thông qua các hoạt động sau:
* Cùng xây dựng mô hình “ Ba cùng” (Cùng ăn, cùng ở, cùng làm): Với mô hình này mỗi cán bộ dân vận, các thầy cô giáo đã không chỉ ngồi đợi học sinh đến trường mà chủ động đến từng nhà của học sinh trước những ngày sắp có phiên chợ hoặc ngày cuối các kì nghỉ lễ, tết để tuyên truyền và làm công tác vận động trước.
* Gặp gỡ những người già có uy tín: Vận động già làng và kí cam kết với trưởng thôn, bí thư chi bộ để cùng phối hợp với nhà trường trong việc tuyên truyền, vận động đến các bậc phụ huynh và học sinh. Với phương châm “ Lời nói của già làng hơn mười lời của cán bộ”. Khi người đứng đầu dòng họ bảo các cháu học sinh phải đi học thì các bậc phụ huynh sẽ tự giác chấp hành.
* Thay đổi cách tuyên truyền: Nếu trước đây chúng ta phải đến từng nhà để tuyên truyền và vận động thì giờ còn dùng loa phát thanh để tuyên truyền, vận động bằng tiếng dân tộc để phụ huynh, bà con nhân dân dễ hiểu hơn. Tổ chức các buổi sinh hoạt, văn nghệ hè tại địa phương để tạo không khí “ Vui đến trường”.
Khi học sinh đã đến trường rồi việc giữ chân học trò tại trường chính cũng là một vấn đề cần được quan tâm. Để làm được điều đó, Thầy, cô nhà trường đã bí quyết nhằm thu hút học sinh, tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho các em khi ở trường:
* Tạo sức hút từ bếp ăn bán trú: Sau những giờ học và chơi, các em còn được thầy co chăm lo cho từng bữa cơm, những suất ăn ngon, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ là sự thu hút đối với các em học sinh, là niềm tin để cha mẹ có thể gửi gắm con mình ở lại mái trường.
* Tổ chức các hoạt động nhằm thu hút sự tò mò, mong muốn được tham gia như các trò chơi dân gian, các cuộc thi văn hóa, văn nghệ vào những dịp lễ, tết, biến ngôi trường thành trung tâm lễ hội thu nhỏ.
* Ngay từ đầu năm và trong quá trình học, giáo viên thường xuyên tuyên truyên, phân tích rõ các loại chế độ, các khoản hỗ trợ của nhà nước, của tỉnh Tuyên Quang dành cho học sinh vùng cao, vùng khó khăn và học sinh người dân tộc thiểu số ít người. Nếu các em nghỉ học sẽ bị mất các quyền lợi đó. Thông qua những nỗ lực không ngừng nghỉ của thầy cô, các em học sinh đã đi học đều, không còn tình trạng nghỉ học tự do, nghỉ để đi chợ phiên hay nghỉ để ở nhà giúp bố mẹ làm việc…Việc duy trì sĩ số hằng ngày đạt trên mức 98 -99%. Hình ảnh những lớp học với đầy đủ các em học sinh ngồi kín từng cái ghế đã dần trở nên quen thuộc đối với Trường PTDTBTTH & THCS Lũng Táo, bởi chính những người làm cha mẹ, các bậc phụ huynh cũng đã hiểu được rằng công việc làm nương rẫy hôm nay không xong mai có thể làm tiếp, Chợ hôm nay không đi có thể đi vào những tuần sau, nhưng cái chữ rơi mất thì không thể nhặt lại được.
Thành công từ những mô hình "Dân vận khéo" tại xã Lũng Cú nói chung và Trường PTDTBTTH & THCS Lũng Táo nói riêng không chỉ giúp duy trì những lớp học đủ đầy, mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xóa đói giảm nghèo bền vững cho các dân tộc thiểu số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh đề ra.
